ന്യൂഡൽഹി: ദേശീയ ഗാനമായ ‘വന്ദേമാതരം’യുടെ ആറ് ഖണ്ഡികകളും — ജവഹർലാൽ നെഹ്റു സർക്കാർ ‘മതേതര’ ആകർഷണം നിലനിർത്തുന്നതിനായി ഒഴിവാക്കിയ അവസാന നാലെണ്ണം ഉൾപ്പെടെ — എല്ലാ ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങുകളിലും മറ്റ് പൊതുപരിപാടികളിലും പൂർണരൂപത്തിൽ ആലപിക്കണമെന്ന് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം പുതിയ ഉത്തരവിലൂടെ നിർദേശിച്ചു.
സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഔപചാരിക ചടങ്ങുകളിൽ ഈ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം കർശനമായി പാലിക്കണമെന്ന് സർക്കുലറിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.ബങ്കിംചന്ദ്ര ചാറ്റർജിയുടെ യഥാർത്ഥ രചനയിലെ ആറ് ചരണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തി 06.02.2026-ന് പുറത്തിറക്കിയ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയ ഉത്തരവ് ഗാനത്തിന്റെ ‘ഔദ്യോഗിക പതിപ്പ്’ വ്യക്തമാക്കുന്നു. “ഗാനം പ്ലേ ചെയ്യുന്നതിനോ ആലപിക്കുന്നതിനോ ഉള്ള ദൈർഘ്യം 3 മിനിറ്റ് 10 സെക്കൻഡ് ആയിരിക്കും,” എന്ന് ഉത്തരവിൽ പറയുന്നു.
‘വന്ദേമാതരം’ ആലപിക്കേണ്ടതോ പ്ലേ ചെയ്യേണ്ടതോ ആയ അവസരങ്ങൾ, കൂടാതെ ദേശീയ ഗാനത്തോടുള്ള ആദരസൂചകമായി പാലിക്കേണ്ട പ്രോട്ടോക്കോളുകൾ എന്നിവയും ഈ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തിൽ വിശദമായി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.‘വന്ദേമാതരം’ എന്ന ഗാനത്തിന്റെ 150-ാം വാർഷികാഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി തന്നെയാണ് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം ഈ പുതിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പുറത്തിറക്കിയത്. വാർഷികാഘോഷങ്ങൾ ദേശീയ തലത്തിൽ ആചരിക്കുന്നതിനൊപ്പം, ഗാനത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ആലാപന രീതിയും പ്രോട്ടോക്കോളുകളും ഏകീകരിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്നാണ് മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കുന്നത്.ദേശീയ ഗാനം ആലപിക്കുമ്പോൾ സന്നിഹിതരായ എല്ലാവരും അറ്റൻഷൻ നിലയിൽ നിൽക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശത്തിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ സിനിമാ തിയേറ്ററുകളിൽ സിനിമയുടെ ഭാഗമായി അല്ലെങ്കിൽ വാർത്താ റീലുകൾക്കിടയിൽ ‘വന്ദേമാതരം’ പ്രദർശിപ്പിക്കുമ്പോൾ ഇത് നിർബന്ധമല്ലെന്നും, അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ പ്രേക്ഷകർ നിൽക്കുന്നത് പ്രദർശനത്തിന് തടസ്സമാവുകയും ക്രമക്കേടുകൾക്ക് ഇടയാക്കുകയും ചെയ്യാമെന്നുമാണ് വിശദീകരണം.
ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പ്രകാരം ദേശീയ പതാക പരേഡിൽ കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ ദേശീയ ഗാനം ആലപിക്കണം. എല്ലാ സിവിലിയൻ അവാർഡ്, ബഹുമതി വിതരണച്ചടങ്ങുകൾ, ഔദ്യോഗിക സംസ്ഥാന പരിപാടികൾ, സർക്കാർ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതും രാഷ്ട്രപതി ആദരിക്കുന്നതുമായ ചടങ്ങുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലും ഇത് ആലപിക്കുമെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. രാഷ്ട്രപതി അത്തരം ചടങ്ങുകളിലെത്തുമ്പോഴും മടങ്ങിപ്പോകുമ്പോഴും ദേശീയ ഗാനം ആലപിക്കണമെന്നതും നിർദ്ദേശത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.ആകാശവാണിയും ദൂരദർശനും ഉൾപ്പെടെയുള്ള സംസ്ഥാന മാധ്യമങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രപതിയുടെ രാജ്യത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന പ്രസംഗത്തിന് മുമ്പും ശേഷവും ‘വന്ദേമാതരം’ ആലപിക്കണമെന്നതും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.സംസ്ഥാന തലത്തിൽ, ഗവർണറുടെയോ ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണറുടെയോ ഔദ്യോഗിക വരവിനും മടങ്ങിപ്പോകുന്നതിനും അനുബന്ധമായി എല്ലാ സംസ്ഥാന സർക്കാർ ചടങ്ങുകളിലും ദേശീയ ഗാനം ആലപിക്കണമെന്നത് നിർബന്ധമാണെന്ന് നിർദ്ദേശത്തിൽ പറയുന്നു.
അതോടൊപ്പം, ഇന്ത്യാ സർക്കാർ പ്രത്യേകമായി അനുമതി നൽകി ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന മറ്റ് ഏതെങ്കിലും അവസരങ്ങളിലും ‘വന്ദേമാതരം’ ആലപിക്കേണ്ടതാണെന്നും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.ദേശീയ ഗാനം ബാൻഡ് വായിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഒരു ഡ്രംറോൾ ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശത്തിൽ പറയുന്നു — മൃദംഗം, കാഹളം പോലുള്ള വാദ്യോപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചായിരിക്കും ഇത്. മാർച്ചിംഗ് ഡ്രില്ലിന്റെ ഭാഗമായാൽ, ദേശീയ ഗാനത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഏഴ് ക്രമബദ്ധമായ ചുവടുകൾ ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
‘വന്ദേമാതരം’ ആലാപനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ, ദേശീയ പതാക ഉയർത്തുന്ന എല്ലാ സാംസ്കാരിക പരിപാടികളിലും ഔപചാരിക അവസരങ്ങളിലും അത് നിർബന്ധമായി ആലപിക്കണമെന്ന് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. ഔദ്യോഗിക സംസ്ഥാന ചടങ്ങുകൾക്ക് പുറമേ, സർക്കാർ അല്ലെങ്കിൽ പൊതുചടങ്ങുകളിൽ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി എത്തുമ്പോഴും മടങ്ങുമ്പോഴും ഇത് ആലപിക്കാവുന്നതാണെന്നും വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഔദ്യോഗിക പതിപ്പ് പ്രകാരം, അത്തരം എല്ലാ പരിപാടികളിലും ദേശീയ ഗാനത്തിന്റെ ആറ് ചരണങ്ങളും പൂർണരൂപത്തിൽ ആലപിക്കണമെന്ന് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.മന്ത്രിമാർ പങ്കെടുക്കുന്ന അനൗപചാരിക പരിപാടികളിലും ‘വന്ദേമാതരം’ കൂട്ടമായി ആലപിക്കുന്നതിന് അവസരം ഒരുക്കാനാകുമെന്ന് നിർദ്ദേശത്തിൽ പറയുന്നു.
അതേസമയം, രാജ്യത്തെ എല്ലാ സ്കൂളുകളിലും നടക്കുന്ന രാവിലെ അസംബ്ലികളിൽ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ദേശീയ ഗാനത്തിന്റെ കൂട്ട ആലാപനം നിർബന്ധമായി ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്നും ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
