ആഗോള വേദിയിൽ ശക്തി തെളിയിച്ച് ഇന്ത്യ–ഇസ്രായേൽ തന്ത്രപ്രധാന കൂട്ടുകെട്ട്

ഇന്ത്യയും ഇസ്രായേലും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഇന്ന് പ്രതിരോധ സഹകരണം എന്ന പരിധി വിട്ട് സാങ്കേതികവിദ്യ, കൃഷി, സൈബർ സുരക്ഷ, ബഹിരാകാശ ഗവേഷണം, നയതന്ത്രം എന്നിവയിലേക്ക് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളിത്തമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് ദശാബ്ദത്തിനിടെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സഹകരണം ഗണ്യമായി വർധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾക്കിടയിലും ഈ ബന്ധം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുകയാണെന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.പ്രതിരോധ രംഗത്ത് ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാന പങ്കാളികളിൽ ഒന്നാണ് ഇസ്രായേൽ. വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ, റഡാറുകൾ, മിസൈലുകൾ, ഡ്രോണുകൾ, ഇലക്ട്രോണിക് വാർഫെയർ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവയിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും ദീർഘകാല സഹകരണം തുടരുന്നു. ‘മേക്ക് ഇൻ ഇന്ത്യ’ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി പ്രതിരോധ ഉപകരണങ്ങളുടെ സംയുക്ത നിർമ്മാണവും സാങ്കേതിക കൈമാറ്റവും ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ സ്വയംപര്യാപ്തത ലക്ഷ്യത്തിന് കരുത്തേകുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്.കൃഷി, ജലസംരക്ഷണം, ഡ്രിപ്പ് ഇറിഗേഷൻ, കൃത്രിമ ബുദ്ധി (AI), സൈബർ സുരക്ഷ, ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യ, ബഹിരാകാശ ഗവേഷണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും ഇരുരാജ്യങ്ങൾ അടുത്ത സഹകരണമാണ് നടത്തുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച് ജലവിഭവ മാനേജ്മെന്റിലും കാർഷിക ഉൽപാദനക്ഷമത വർധിപ്പിക്കുന്ന സാങ്കേതിക വിദ്യകളിലും ഇസ്രായേലിന്റെ അനുഭവസമ്പത്ത് ഇന്ത്യയ്ക്ക് വലിയ സഹായമാണ്.നയതന്ത്ര തലത്തിലും ഈ ബന്ധം പുതിയ പ്രാധാന്യം നേടിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇന്ത്യ, ഇസ്രായേൽ, യുഎഇ, അമേരിക്ക എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന I2U2 കൂട്ടായ്മ സാമ്പത്തിക വികസനം, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, സാങ്കേതിക നിക്ഷേപങ്ങൾ, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ സഹകരണത്തിന് പുതിയ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിനെയും യൂറോപ്പിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക ഇടനാഴികളിലും ഈ കൂട്ടായ്മ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.മധ്യപൂർവേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങളും ആഗോള ശക്തിസമവാക്യങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങളും തുടരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യ-ഇസ്രായേൽ ബന്ധം സുരക്ഷാ സഹകരണം മാത്രമല്ല, സാമ്പത്തികവും സാങ്കേതികവുമായ വളർച്ചയ്ക്കുള്ള പ്രധാന അടിത്തറയായും മാറുകയാണ്. മേഖലാ സ്ഥിരത, നൂതന സാങ്കേതികവിദ്യ, വ്യാപാര വികസനം എന്നിവ ലക്ഷ്യമിട്ട് മുന്നേറുന്ന ഈ പങ്കാളിത്തം ഭാവിയിലും ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കും സുപ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ സമ്മാനിക്കുമെന്നാണ് നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ.