“ലോകത്ത് അപൂർവമായി മാത്രം കണ്ടുവരുന്ന ജാപ്പനീസ് നൃത്തരൂപമായ ആങ്കോകു-ഭൂതോയുടെ പ്രമുഖ പ്രതിനിധിയും ഷാമൻ മാസ്റ്ററുമായ Nobuhiko Naruse അടുത്തിടെ കേരളത്തിലെ തൊടുപുഴയിലെ പരിസ്ഥിതി-ആത്മീയ കൂട്ടായ്മയായ ഋതംഭര കേന്ദ്രത്തിലെത്തി. അവിടെ അദ്ദേഹം നടൻ മോഹൻലാൽയെ കണ്ടുമുട്ടി. ലാലിനുവേണ്ടി നരൂസെ പ്രത്യേക നൃത്താവിഷ്കാരം നടത്തി; ആ നിമിഷം നടനവും നൃത്തവും മുഖാമുഖം നിൽക്കുന്ന അപൂർവ സംഗമമായി മാറി. ഇന്ത്യയെ ‘സൈക്കോ’ (ജാപ്പനീസ് ഭാഷയിൽ ‘മഹത്തരം’) എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ച നരൂസെ, ഭാരതത്തെ ‘തെൻജിക്കു’ — സ്വർഗത്തിന്റെ നട്ടെല്ല് — എന്നും വിളിച്ചു; ലോകയുദ്ധം തടയാൻ കഴിയുന്ന ആത്മശക്തിയുള്ള രാജ്യമാണിതെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.ഒരു മാസം മുമ്പ് ശിഷ്യനായ Tatsuya Furukawaയും സുഹൃത്തായ Dr. Prabhat Bhaskaranനും കൂടെ ഇന്ത്യയിലെത്തിയ നരൂസെ, ആങ്കോകു-ഭൂതോ, ഷാമനിസം, കേരളത്തിന്റെ കളരിപ്പയറ്റ് എന്നിവ ചേർത്ത ‘നെയ്ചർ ട്രാൻസ് പെർഫോമൻസ് (NTP)’ ശില്പശാലകൾ സംഘടിപ്പിക്കാനാണ് സന്ദർശനം. പുതുച്ചേരിയിലെ കളരിഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലക്ഷ്മണൻ ഗുരുക്കളും ഷിമി രമേശനും ഒപ്പമെത്തി വാഗമൺ ആസ്ഥാനമായ ഋതംഭരയിൽ തങ്ങുകയായിരുന്നു. “ഈ ഭൂമിയിലെ ഏതൊരു സ്ഥലവും നൃത്തവേദിയാണ്; പ്രകൃതിയും ജീവജാലങ്ങളും കാണാത്ത സൂക്ഷ്മരൂപികളും തന്നെയാണ് എന്റെ കാണികൾ,” എന്നായിരുന്നു നരൂസെയുടെ വാക്കുകൾ.
പ്രകൃതി തന്നെ ഒരുക്കിയ ആ സന്നിധി വാഗമണിലെ ഋതംഭരയിൽ ലോകത്തിന്റെ ക്യാമറക്കണ്ണുകൾക്കതീതമായി നടന്നു. മോഹൻലാൽയും ഭാര്യ Suchitra Mohanlalയും മുന്നിൽ Nobuhiko Naruse ആത്മവിസ്മൃതിയിൽ നൃത്തമാടി; കരുണാമയിയായ അമ്മയെ കുറിച്ച് പാടി. ഭൂതോയെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ പഠനങ്ങളും കാഴ്ചപ്പാടുകളും മോഹൻലാൽ പങ്കുവെച്ചപ്പോൾ നരൂസെ അത്ഭുതത്തോടെ കേട്ടുനിന്നു. ‘മാൻ നൃത്തം’ (deer dance) എന്ന സങ്കേതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ, മനുഷ്യന്റെ വേരുകൾ മൃഗത്തിൽ തന്നെയാണെന്ന ഷാമനിക തത്ത്വചിന്ത നരൂസെ ശരീരഭാഷയിലൂടെ ആവിഷ്കരിച്ചു. “ഉയരും ഞാൻ നാടാകെ” എന്ന ചിത്രത്തിൽ ലാൽ ആടിയ മാൻനൃത്തം കണ്ട നരൂസെ ആവേശത്തോടെ പ്രതികരിച്ചു; ജാപ്പനീസ് യോഗവിദ്യയിലെ ‘താന്തിയൻ’ അഭ്യാസം പഠിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ ലാലിന്റെ വയറിൽ സ്പർശിച്ച് “സൈക്കോ… സന്തോഷം!” എന്ന് വിളിച്ചു—അദ്ദേഹത്തിനുള്ളിലെ പ്രാണശക്തിയെപ്പറ്റി ഉറക്കെ പറഞ്ഞുകൊണ്ട്. തന്റെ അവതരണത്തിനിടയിലുടനീളം നരൂസെ ആവർത്തിച്ച വാക്ക്: “ഇന്ത്യ ഈസ് ഹിജികാത്ത”—ഇന്ത്യ എന്റെ ഗുരുവാണ്; പരമയാഥാർഥ്യം ‘നാദബ്രഹ്മം’ തന്നെയാണെന്നും.ഒരുമിച്ച് ഒരു ഫോട്ടോ എടുക്കാമെന്ന നിർദ്ദേശത്തിന് മറുപടിയായി നരൂസെ ലാലിനെ ചേർത്തുപിടിച്ചു. ആ ആലിംഗനത്തിൽ ഒരു വന്മരത്തിന്മേൽ കയറുന്ന കൊച്ചുകുട്ടിയെപ്പോലെ അദ്ദേഹം ലാലിന്റെ മേൽ ഒറ്റച്ചാട്ടം നടത്തി. വന്മരവും കൊച്ചുകുട്ടിയുംപോലെ അവർ ഒരുമിച്ച് ചലിച്ച നിമിഷം—ജപ്പാനും ഇന്ത്യയും കലയുടെ ഭാഷയിൽ പരസ്പരം ആശ്ലേഷിച്ച അതുല്യ സാക്ഷ്യംയായി മാറി.
