ഇന്ത്യൻ പാസ്പോർട്ട് ഒരു “യാത്രാ രേഖ” ആണെന്നും “പൗരത്വ രേഖ” അല്ലെന്നും വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ (എംഇഎ) ഒരു മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ബുധനാഴ്ച (ജൂൺ 24, 2026) പറഞ്ഞു. വിദേശ തുറമുഖങ്ങളിലൂടെയും പ്രദേശങ്ങളിലൂടെയും ഇന്ത്യക്കാർക്ക് യാത്ര ചെയ്യാനും യാത്ര ചെയ്യാനും സഹായിക്കുക എന്നതാണ് ഇന്ത്യൻ പാസ്പോർട്ടിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം, പൗരത്വ അവകാശങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റ് രേഖകളുമായി ഇത് താരതമ്യം ചെയ്യരുതെന്നും ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പറഞ്ഞു.
വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഇന്ത്യൻ പാസ്പോർട്ട് വിദേശയാത്രയ്ക്കുള്ള ഒരു പ്രധാന രേഖയാണ്. അത് വ്യക്തിയുടെ ദേശീയത തെളിയിക്കുന്നുവെങ്കിലും, നിയമപരമായി അത് നേരിട്ട് പൗരത്വ രേഖയായി കണക്കാക്കുന്നില്ല.പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ:ഇന്ത്യൻ പാസ്പോർട്ട് ലഭിക്കാൻ കർശനമായ പരിശോധനകൾ നടക്കുന്നതിനാൽ അതിന് ഉയർന്ന വിശ്വാസ്യതയുണ്ട്.പാസ്പോർട്ട് നൽകുമ്പോൾ ആധാർ, പാൻ കാർഡ് തുടങ്ങിയ രേഖകളും പരിശോധിക്കാറുണ്ട്.എന്നിരുന്നാലും, പാസ്പോർട്ട് ഒരു യാത്രാ രേഖ (Travel Document) ആണ്; അത് പൗരത്വത്തിന്റെ അന്തിമ തെളിവ് (Citizenship Document) അല്ലെന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർ വ്യക്തമാക്കി.അതിനാൽ വോട്ടർ പട്ടികയിൽ പേര് ഉൾപ്പെടുത്താനോ ഒഴിവാക്കൽ ചോദ്യം ചെയ്യാനോ പാസ്പോർട്ട് മാത്രം മതിയാകുമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തമായ ഉറപ്പില്ല.തൊഴിലവസരങ്ങളെക്കുറിച്ച്:ഇന്ത്യ വിദേശരാജ്യങ്ങളുമായുള്ള തൊഴിൽ-മൊബിലിറ്റി കരാറുകൾ ശക്തമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.ജപ്പാൻ, ജർമ്മനി, ഇറ്റലി, ഡെൻമാർക്ക്, റഷ്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ തൊഴിലാളികൾക്ക് കൂടുതൽ നിയമപരവും സുരക്ഷിതവുമായ തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം.ജൂൺ 30 മുതൽ ജൂലൈ 1 വരെ ന്യൂഡൽഹിയിൽ നടക്കുന്ന Human Resource Mobility Forum ഈ വിഷയത്തിൽ ചർച്ച ചെയ്യും.അനധികൃത ഏജന്റുമാർ വഴി വിദേശത്തേക്ക് പോകുന്നതിന്റെ അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങളെ ബോധവൽക്കരിക്കാനും സർക്കാർ പദ്ധതിയിടുന്നു.”ഇറ്റലിയിലേക്കോ ഗ്രീസിലേക്കോ അനധികൃതമായി പോയാൽ എളുപ്പത്തിൽ ധാരാളം പണം സമ്പാദിക്കാം” എന്ന തെറ്റായ ധാരണകൾ മാറ്റേണ്ടതുണ്ടെന്നും ഉദ്യോഗസ്ഥർ പറഞ്ഞു.അർത്ഥം: ഇന്ത്യൻ യുവാക്കൾക്കും തൊഴിലാളികൾക്കും വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ നിയമപരവും സുരക്ഷിതവുമായ തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കാനാണ് ഇന്ത്യ ശ്രമിക്കുന്നത്. അതേസമയം, പാസ്പോർട്ട് പ്രധാന രേഖയാണെങ്കിലും അത് പൗരത്വത്തിന്റെ അന്തിമ തെളിവല്ലെന്നും സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെ പാസ്പോർട്ട് ഉടമകളിൽ ഏകദേശം 10% പേർക്ക് ഇ-പാസ്പോർട്ട് ഉണ്ട്.രാജ്യത്തുടനീളം 545 പാസ്പോർട്ട് സേവാ കേന്ദ്രങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.ഇ-പാസ്പോർട്ടുകൾ യാത്ര കൂടുതൽ സുരക്ഷിതവും വേഗത്തിലുമാക്കുന്നു.ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലും സിംഗപ്പൂർലും ഇന്ത്യൻ സ്ത്രീകൾക്കായി സഹായകേന്ദ്രങ്ങൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.കൂടുതൽ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും ഇത്തരം കേന്ദ്രങ്ങൾ വ്യാപിപ്പിക്കാൻ പദ്ധതി ഉണ്ട്.എസ്. ജയശങ്കർ പാസ്പോർട്ട് സേവനങ്ങൾ കൂടുതൽ വേഗത്തിലും സുതാര്യമായും ലഭ്യമാക്കുമെന്ന് അറിയിച്ചു.
